Ποιος μπορεί να λησμονήσει τα ψυχολογικά τραύματα που μας άφηνε το Resident Evil, τα μεσάνυχτα ενός Σαββάτου, μέσα σε ένα κατασκότεινο δωμάτιο; Τις μίνι-καρδιακές ανακοπές όταν πετάγονταν αυτά τα φρικαλέα νεκροζώντανα τέρατα για να σε κατασπαράξουν. Τους φρικτούς εφιάλτες που μας στοίχειωναν όταν πέφταμε να κοιμηθούμε, αμέσως μετά.
Αααχχ! Όμορφες, αθώες και ξέγνοιαστες παιδικές αναμνήσεις!
Μπορεί τα γραφικά να έχαναν, αλλά σου φαίνονταν πιο αληθινά από ποτέ. Τότε που νόμιζες ότι η κεφάλα του Τυρανόσαυρου στο Dino Crisis θα έβγαινε από την οθόνη να σε κάνει κοτομπουκιά.
Ο καιρός πέρασε όμως. Τα πολύγωνα άρχιζαν να γίνονται όλο και πιο λεία και ομαλά. Το στήθος της Λάρα Κροφτ, πάνω στο οποίο μπορούσες να εφαρμόσεις το πυθαγόρειο θεώρημα, φαινόταν πλέον πιο στρογγυλέμενο και αληθινό. Η εποχή των χοντροκομμένων pixel έδειχνε ότι είχε μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Ήταν όμως έτσι;
Τα τελευταία χρόνια έχουν ξεφυτρώσει άπειροι τίτλοι παιχνιδιών. Περισσότεροι, ίσως, από όσους μπορούμε να καταναλώσουμε. Μια ματιά στο Steam θα σας πείσει. Συμβαίνει, όμως, κάτι παράξενο. Παρά τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, ορισμένα παιχνίδια δεν έχουν καν τα υποτυπώδη γραφικά. Βλέπεις τα στιγμιότυπα του παιχνιδιού και εντοπίζεις χαρακτήρες τετραγωνισμένους, λες και κόπηκαν με μπουγατσομάχαιρο. Κοιτάς το έτος παραγωγής – 2026;!
“Κύριε μου, σας έβγαλαν από τον καταψύκτη ωσάν τον Σταλόνε στο Demolition Man για να συνεχίσετε το παιχνίδι σας;” Μπα, η τάση είναι γενικότερη. Μια τάση για δημιουργία σύγχρονων παιχνιδιών με τα πρωτόγονα γραφικά του PSX. Και δεν αφορούν οποιοδήποτε είδος. Αφορούν κυρίως παιχνίδια τρόμου.
Μάλιστα. Τα video-games έκαναν τα πρώτα τους βήματα, αναπτύχθηκαν, γιγαντώθηκαν, και αφού διανύσαμε αρκετή απόσταση, φαίνεται ότι φτάσαμε στην αρχή του κύκλου.
Η νέα γενιά των PSX horror games
Τι μας έφερε αυτό το πισωγύρισμα; Παιχνίδια σαν το Alisa (2021).
Ένα κοριτσάκι σαν την Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων. Αλλά με πιστόλι. Και με τροματικά δύσμορφα τέρατα βγαλμένα από διεστραμμένους εφιάλτες να την κυνηγούν.
Το στυλ του παιχνιδιού θυμίζει τυπικό PSX horror game(στατικό φόντο με pre-rendered γραφικά). Οι γρίφοι ομοίως.
Για όποιον ζητά μεγαλύτερη δόση τρόμου, υπάρχουν και τα Haunted PS1 Demo Discs (2020).
Μια συλλογή από παιχνίδια μερακλήδων δημιουργών. Με αισθητική που παραπέμπει στα παλιά demo του PlayStation 1, ειδικά το μενού, το οποίο αναπαράγει πιστά το ύφος τους.
Στην σελίδα τους, οι δημιουργοί το δηλώνουν ξεκάθαρα:
” these games are all built on modern engines to evoke the feeling and aesthetic of late 90s games “
Δεν θα μπορούσε εδώ να παραλειφθεί ο ανεξάρτητος προγραμματιστής υπό την επωνυμία Puppet Combo. Ο εν λόγω τύπος έχει εντρυφήσει στα PSX horror games καθώς έχει φτιάξει 5 στον αριθμό! Το πιο γνωστό από αυτά, μάλλον είναι το Nun Massacre (2018).
Θα μπορούσε να είναι ένα παιχνίδι στο οποίο είσαι ο αμυντικός και πρέπει να μαρκάρεις τον Κέντρικ Ναν σε 1 vs 1 (αυτό ναι, θα ήταν τρόμος). Όχι όμως. Είναι ένα παιχνίδι σε first-person view, όπου προσπαθείς να γλιτώσεις από μια σατανική καλόγρια!
Επίσης, τι θα λέγατε για την δουλειά των ονείρων σας στο No One Lives Under The Lighthouse;
Ένας φάρος στη μέση του πουθενά. Ο προηγούμενος φαροφύλακας εξαφανίστηκε μυστηριωδώς κι εσείς πρέπει να πάρετε την θέση του. Χμμ… όχι το κλασσικό 9-5, έτσι;
Και αν μέχρι τώρα δεν σας συγκίνησε τίποτα, ήρθε η ώρα να πιάσουμε μανάδες! (Παπακαλιάτης enters the chat) Στο Mothered (2021), επιστρέφετε σπίτι μετά από μια επέμβαση, αλλά παρατηρείτε κάτι διαφορετικό. Η μάνα σας έχει εξαφανιστεί και στην θέση της βρίσκεται μια ανατριχιαστική μητρική φιγούρα που μοιάζει με ζωντανή κούκλα βιτρίνας!
Ποιός είναι ο ρόλος της άραγε; Αυτό πρέπει να το ανακαλύψετε μέσα από διάλογους που προκαλούν δυσφορία. Η κλασσική μουσική υπόκρουση τρόμου με τις παραφωνίες και τα γλιστρήματα, δίνουν έναν ακόμα πιο δυσοίωνο τόνο στο παιχνίδι.
Το “λιγότερο” που φοβίζει περισσότερο
Η λίστα θα μπορούσε να μεγαλώσει κι άλλο. Ωστόσο, θα κάνουμε ένα pause και θα σταθούμε στο φαινόμενο. Γιατί αυτά τα γραφικά και γιατί ειδικά παιχνίδια τρόμου; Αν πιστεύετε ότι είναι μόνο θέμα χρημάτων, κάνετε μέγα λάθος.
Αρχικά, τα παιχνίδια τρόμου δεν εξαρτώνται τόσο από τα γραφικά. Η ποιότητα των γραφικών – όχι μόνο δεν τα καθορίζει. Παραδόξως, η έλλειψή τους, μπορεί και να τα ευνοεί! Αν φέρουμε στο μυαλό μας το Silent Hill, θα θυμηθούμε το τρικ που χρησιμοποιήσαν οι προγραμματιστές λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων του πρώτου Playstation. Ποιό ήταν αυτό; Η πυκνή ομίχλη που κάλυπτε τον περιβάλλοντα χώρο προκειμένου να μην χρειαστεί να καταναλωθεί υπολογιστική ισχύς για την εμφάνισή του. Μπορεί να επρόκειτο για ένα τέχνασμα, ωστόσο έδινε έναν απίστευτα μυστηριώδη τόνο και φόβο για το άγνωστο που κρυβόταν κάπου εκεί. “Less is More” στην περίπτωσή μας.
Εφόσον, λοιπόν, τα γραφικά μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα, ο επίδοξος προγραμματιστής μπορεί να δημιουργήσει ένα ατμοσφαιρικό παιχνίδι τρόμου με λιγότερη προσπάθεια και λιγότερους πόρους. Είναι, ας πούμε, βολικό, σε σχέση με άλλες κατηγορίες παιχνιδιών. Και επειδή, ακριβώς, είναι βολικό, όλο και περισσότεροι μπορούν να αναπτύξουν ένα PSX horror video-game. Παιχνίδια που παράγονται από μικρές ομάδες, αλλά και παιχνίδια που αποτελούν, ουσιαστικά, ατομικά projects. Η ύπαρξη πακέτων προσχεδιασμένων PSX γραφικών προς αγορά, το κάνει ακόμα πιο εύκολο.
Τα παιχνίδια ως αντανάκλαση της συλλογικής ψυχολογίας
Επιπλέον, τα περισσότερα παιχνίδια τρόμου, έκαναν την εμφανισή τους κατά την περίοδο του Covid. Τυχαίο; Ή μήπως αυτή η ασφυκτική και αβέβαιη περίοδος έπαιξε κάποιο ρόλο; Εάν ανατρέξουμε στο παρελθόν του κινηματογράφου, θα δούμε ότι σε ζοφερές εποχές, οι άνθρωποι συχνά κατέφευγαν σε ταινίες όπως το Nosferatu – σκοτεινές και μακάβριες. Οι ταινίες αυτές λειτουργούσαν σαν μια μορφή συναισθηματικής εκτόνωσης. Άλλωστε, έχουμε εξηγήσει γιατί βλέπουμε θρίλερ αφού μας τρομάζουν. Κατ’ αντιστοιχία, λοιπόν, η απομόνωση και το άγχος της πανδημίας, ενδεχομένως να συνέβαλαν στην εμφάνιση των horror-games.
Και για το τέλος, αφήσαμε – τι άλλο; Μα φυσικά τη νοσταλγία. Ένα μηχανισμό, τόσο ισχυρό, που αρκετοί επιτήδιοι τον εκμεταλλεύονται για να βγάζουν εκατομμύρια, πλασάροντας φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Η νοσταλγία είναι το ασφαλές καταφύγιο σε μια περίοδο αβεβαιότητας όπου όλα μπορούν να αλλάξουν. Τα πάντα είναι ευμετάβλητα, αλλά κανείς δεν μπορεί να σου πειράξει τις πολύτιμες αναμνήσεις (με φωνή “my precious”). Και μόνο η θέα, λοιπόν, των CRT πολύγωνων γραφικών, είναι ικανή να σε ταξιδέψει πίσω στο χρόνο. Στο ξέγνοιαστο παιδικό σου δωμάτιο. Και γι’ αυτόν, ακριβώς, τον λόγο, η εμπειρία παίζοντας ένα PSX-style παιχνίδι μπορεί να είναι πιο έντονη και τρομακτική. Διότι εκείνη τη στιγμή δεν είσαι ο ώριμος και ψύχραιμος ενήλικας. Είσαι το παιδί που βάζει ξανά το CD στο Playstation και περιμένει να τρομάξει.
